رسوایی بزرگ درپیش فروش مینیاتور

اردلان صیامی

سال گذشته اذرماه بود که با حضور رییس دولت از دومین خودروی ملی به نام مینیاتور رونمایی شد. به گفته بذرپاش مدیر عامل وقت سایپا این خودرو تماما توسط متخصصین ایرانی ساخته شده ویک خودروی کاملا ایرانی است. در همان جلسه 25اذرماه قرار شد در دهه فجر 12هزار عدد از این خودرو به قیمت 5میلیون تومان پیش فروش شود. همینطور گفته شد از اسفند 87خط تولید انبوه این خودرو به راه میافتد. اکنون اما یک سال از آغاز پیش فروش این خودرو میگذرد نه تنها کسی از مشتریان پیش پرداختی، خودرویی دریافت نکرده است بلکه هنوز خط تولید این خودرو راه اندازی نشده وسفارش قطعات آن به سازندگان قطعات داخلی داده نشده است. ایلنا گزارش داده که کارخانه سایپا به مشتریان گفته به جای مینیاتور پراید بگیرند.

پیش فروش برای فرار از ورشکستگی

سال گذشته پارادایم اصلی خودروسازان فرار از ورشکستگی وکمبود نقدینگی بود. خودروهای ساخت داخل دیگر فروش نمی رفت وانتظارات خودروسازن را برآورده نمی شد. از این رو ایران خودرو استراتژی خودروی ارزان که قرار بود با ال_90 اجرا یی شود و نشده بود را دوباره در دستور کار خود قرار داد، تا بتواند خود رویی در حدود 7میلیون با کیفیتی مناسب به مردم عرضه کند ازاین رو تولید اتوموبیلی به نام "رانا"را دست گرفت. قرار بود در سال 88 یا 89 این خودرو رابه بازار عرضه کند. به موازات تلاش ایران خودرو برای ارائه خودرویی ارزان مدیر جوانی از شرکت پارس خودرو به سایپا رقیب ایران خودرو آمد. بذرپاش دانش آموخته داشنگاه شریف ورییس بسیج این دانشگاه بود. وی از ریاست مشاوران جوان رییس جمهور در ابتدای دولت نهم به مدیر عاملی یکی از بزرگترین خودروساز های کشور رسیده بود. هم او وهم حامیان او به این نیاز داشتند که نشان دهند جوانگرایی احمدی نژاد در عرصه مدیریت کشورباعث پیشرفت وتعالی شده وما میتوانیم دولت نهم هر چه کاراتر وپویا تر با این جوانها به جلوبریم. جوانهایی که در بهترین حالت مانند خود بذر پاش متولد 58بودند ودر موادر دیگر حتی تا 63 هم میرسیدند مانند یکی دو تن ازاعضای هیات مدیره مگا موتورکه جز دوستان بذرپاش بودند. در این راستا تولید ومعرفی ورونمایی از دومین با به گفته بذرپاش اولین ومهم ترین خودروی ملی برای سایپا مورد توجه قرار گرفت. اما این همه ماجرا نبود. مساله اصلی رفع کمبود نقدینگی بود که هم سایپا دچارش بود هم ایران خودرو وهر دو به شدت نیازمند مجوز دولت بودند برای پیش فروش کردن خودروهایی که قرار است تولید شوند. سایپا برای عرضه مینیاتور را آماده کرد، ایران خودرو"رانا"را. بذرپاش به رییس دولت دسترسی داشت اما منطقی با اینکه خود از سپاه وصنایع موشکی امده بود مراوده ای با احمدی نژاد نداشت. وهماره با وزیر صنایع در کش وقوس وبالا وپایین بود. رقابت را بذرپاش برد ومجوز پیش فروش را گرفت ومنطقی بازی را به بذر پاش باخت وبعد از چندی هم ایران خودرو را در حالی ترک کردکه خبر ورشکستگی ایران خودرو در مطبوعات چرخ میخورد وافکار عمومی هم پذیرفته بود. هر چند هم منطقی هم رییس جدید آن را تکذیب کردند اما ایران خودرو بازی را به رقیب دیرین خود باخته بود. رونمایی از مینیاتور به طور مستقیم از شبکه خبر ایران پخش شد وائمه جمعه مامور شدند این اتفاق بزرگ وتاریخی !را به عموم ملت ایران تبریک بگویند وازخدمات دولت مردم گرا تقدیر کنند که کردند.

تولید به تعویق افتاد

ایلنا درگزارشی دیروز به این موضوع پرداخت در گزارش ایلنا میخوانیم: در زمان افتتاح مینیاتور( آذرماه 87)، مدير جوان سايپا وعده و وعیدهای زیادی در مورد تولید و تحویل این خودرو ایرانی به مشتریان ارايه داد تا جنبه عملي به آن ببخشد در آن زمان بذرپاش قول داد كه که 15 هزار دستگاه مینیاتور تا پایان امسال تولید شود. وعده‌ها حتی تا به آنجا رفت که بذرپاش ميزان توليد اين خودرو طي سه سال آينده را 200 هزار دستگاه در هر سال خواند و سهم اين خودرو در صادرات سايپا تا سال 1390 را حدود 20 درصد ارزیابی کرد.

بر اساس همین برنامه‌ریزی‌ها بود که مدیران پیشین شرکت سایپا 12هزار دستگاه خودروي مينياتور را در سه مرحله پيش‌فروش كردند كه قرار بود حدود هشت‌هزار دستگاه (دو سري 4 هزار دستگاهي) از آن را پاييز و زمستان امسال تحويل و چهارهزار دستگاه نيز در بهار سال آينده به مشتريان بدهند. حال مدیریت جدید سایپا مانده و هزاران وعده و وعیدی که تا سه سال آینده باید به آن عمل شود. اولین وعده، تحویل هشت هزار خودرو مینیاتور تا پایان امسال بود كه البته هنوز هم مديران سايپايي علاقمندند لباس اجرايي به آن بپوشانند كه بنا به واقعيت‌ها اين موضوع بعيد به نظر مي‌رسد.

در حال حاضر مديران فعلي سایپا با هشت هزار وعده تحویل مینیاتور که قرار بود از پاییز امسال به ثبت‌نام‌کنندگان عرضه شود، روبرو هستند.

البته در آن زمان مدير جوان سايپا فكر نمي‌كرد پيش فروش مينياتور موجب خواهد شد تا يك سال بعد از اين ماجرا به جاي افتخار براي خود(مهرداد بذرپاش) به اتهامي برايش مبدل شود چرا كه نجم‌الدين مديرعامل جديد ايران خودرو پيش از اين كه نوك پيكان انتقاد عدم عمل به تعهدات فروش و همچنين ارائه خودرويي بي‌كيفيت در پرونده‌اش ثبت شود رسما اعلام كرد كه رانا غيراقتصادي است و تا زماني كه موضوع اقتصادي بودن اين خودرو مشخص نشود اين خودرو توليد نخواهد شد.

به اين ترتيب ايران خودرو از گردونه ورود خودروي جديد و البته ارزان قيمت كه آرزوي ديرينه مسوولان خودرويي و صنعتي كشور است خارج شد و سايپا و مديران جديد ماندند و عمل به تعهداتي كه مدير قبلي پذيرفته بود. مديري كه به ظاهر رفته است اما ولی هنوز هیات مدیره است شرکت را عهده دار است ولی ناكارآمدي را در صنعت خودروي كشور دست به دست كرده است نبايد فراموش كرد كه خودروسازان چه قبل از بذرپاش و چه بعد از او همواره در راس انتقادات صنعتي قرار داشته‌اند و به دليل دسترسي به يك بازار انحصاري محصولاتي بي‌كيفيت را روانه بازار مي‌كردند اما به نظر مي‌رسد مهرداد بذر پاش سنجاقي تازه به اين ماجرا اضافه كرده است.

توليد مينياتور به زماني ديگر موكول شده است تا مدير فروش سايپا چند بار زمان ورود اين خودرو را اعلام و نقض كند و در نهايت كار به جايي رسيد كه همچون ايران خودرو، نمايندگي‌هاي سايپا نيز دست به كار شدند تا به جاي مينياتور، پرايد به متقاضيان تحويل دهند. يعني همان اتفاق تكراري در صنعت خودروي ايران كه تعهدات اين صنعت‌گران را هميشه با تاخير همراه مي‌سازد.

الگویی برای جوانان

بذرپاش 12هزار مینیاتور را به قیمت 5میلیون به فروش رسانده است. کل مبلغ60میلیارد تومان میشود. دقیق 5ماه قبل از انتخابات. درست روزهایی که این پول بی حساب به دامن سایپا یا بهتر بگوییم دولت ریخته شد زمزمه مدیرعاملی بذرپاش در سازمان شصتا به گوش رسید به گفته یک روزنامه نگار توان پول سازی این جوان به کام حامیانش ان هم در برهه حساس انتخابات خوش آمده بود از این رو بد ندیدند وی را به یکی از بزرگترین سازمان های اقتصادی کشور بفرستند البته این بحث به جایی نرسید ودر دولت تازه احمدی نژاد، دراتفاقی یک کم عجیب بذرپاش به سازمان ملی جوانان با دلخوری رفت. درآنجا بود که حداد عادل با همسرش به عنوان زوج نمونه انتخاب شدند وده میلیارد تومان قرار است صرف این شود که افسردگی وسرخوردگی جوانا ن آمریکا ازحکومتشان برای دنیا اطلاع رسانی گردد. البته صدای سرخوردگی مشتریان سایپا از خرید مینیاتور به جایی نمیرسد. به گفته یک کارشناس خودرو رسوایی بزرگی برای دولت رقم خورده است اما کسی مسولیت آن را نمی پذیرد وپاسخگو نیست، نمونه بذرپاش به عنوان الگوی مدیریتی دولت احمدی نژاد شاید قرار است درسازمان ملی جوانان نهادینه شود.